Hàng chục nghệ sĩ, diễn giả và các nhà hoạt động xuất hiện trong chương trình gây quỹ kéo dài 4 giờ do Brian Eno tuyển chọn - nhưng chính những tiếng nói Palestine mới tạo nên ấn tượng mạnh nhất.

Quy mô của sự kiện thật đáng kinh ngạc khi gồm tổng cộng 69 nghệ sĩ, diễn giả và nhà hoạt động đã góp mặt tại Ovo Arena Wembley, bao gồm ngôi sao âm nhạc: Damon Albarn, Bastille, PinkPantheress, Hot Chip; ngôi sao sân khấu và điện ảnh: Benedict Cumberbatch, Florence Pugh, Guy Pearce, Ramy Youssef cùng một dàn khách mời hùng hậu; những người nổi tiếng về các bài phát biểu đanh thép; những nhà làm podcast; những người có tầm ảnh hưởng; và cả những người như cựu cầu thủ Eric Cantona, MC Love Island Laura Whitmore, hay YouTuber Chicken Shop Dates Amelia Dimoldenberg.

Paloma Faith quàng khăn keffiyeh tại buổi hòa nhạc Together for Palestine ở Ovo Arena Wembley - Ảnh: Samir Hussein/WireImage

Với một trong những nghệ sĩ của đêm diễn, Paul Weller, bầu không khí có lẽ gợi nhớ đến những sự kiện lớn thời kỳ Thatcher - như lễ hội GLC Jobs for a Change tại Battersea Park năm 1985, hay Festival for Freedom của nhóm Artists Against Apartheid tại Clapham Common mùa hè sau đó.

Tuy nhiên, ở nhiều khía cạnh khác, sự kiện lại mang đậm hơi thở hiện đại. Không còn cảnh đi từng hàng ghế lắc thùng quyên góp - ngoài khoảng 500.000 bảng thu được từ việc bán vé (tất cả vé bán hết trong 2 tiếng), Together for Palestine còn kêu gọi quyên góp trực tuyến, đồng thời như mọi buổi hòa nhạc quy mô lớn khác, tung ra loạt sản phẩm lưu niệm do các nhà thiết kế Ayham Hassan, Bella Freud, Katherine Hamnett, Priya Ahluwalia và nhiều tên tuổi thời trang khác thực hiện, từ áo phông thường ngày tới những chiếc khăn keffiyeh mang tính biểu tượng. Với việc các buổi biểu diễn lớn thường thu thêm tới 50% doanh thu từ bán hàng lưu niệm, và những thiết kế này cũng được bán trực tuyến, đây là một hoạt động gây quỹ hiệu quả.

Ban nhạc Hot Chip biểu diễn trên sân khấu - Ảnh: Jim Dyson/Getty Images

Tuy nhiên, đây không phải là một màn “cứu rỗi của người da trắng”. Dù Brian Eno là người tập hợp dàn nghệ sĩ, giám đốc nghệ thuật lại là họa sĩ Palestine lưu vong Malak Mattar, người đã rời Gaza ngày 06/10/2023 để bắt đầu học tại Central Saint Martin’s. Nghệ sĩ đàn oud Adnan Joubran, rapper El Far3i và ca sĩ Nai Barghouti cũng góp mặt, đại diện cho những dòng chảy âm nhạc khác nhau của Palestine.

Trước khi sự kiện bắt đầu, khi đám đông lần lượt tiến vào sân vận động - trong sự bối rối vì thiếu biển chỉ dẫn - khoảng chục người biểu tình mang cờ Israel cố gắng gây chú ý với hàng người cầm cờ Palestine vừa diễu hành vừa hát hò gõ trống bên ngoài. Tuy nhiên, hầu như không ai dừng lại quá vài giây, và chỉ cần vài cảnh sát là đủ để giữ hai bên cách biệt.

Bên trong, bầu không khí không hề mang tính nổi loạn. Điều gần với sự phản đối nhất là khi Louis Theroux nhắc đến bạo lực của Israel và bị ai đó la lên: “Đó là diệt chủng!” - điều kỳ lạ là tại những sự kiện như thế này, mỗi lần nhắc đến từ “diệt chủng” lại nhận được những tràng reo hò.

Benedict Cumberbatch đọc thơ của Mahmoud Darwish cùng nhà viết kịch Amer Hlehel, nhưng khi phần lời trên màn nhắc nói về “những người chết ở Gaza mỉm cười khi lên thiên đàng”, anh đã dừng lại và bỏ qua câu đó.

Richard Gere thì hoàn toàn bỏ qua bài phát biểu đã chuẩn bị về các bác sĩ ở Gaza để nói về “đoàn lữ hành của tình yêu, lòng trắc ẩn và những điệu nhảy” của mình.

Benedict Cumberbatch trình bày một bài thơ - Ảnh: Jim Dyson/Getty

Những diễn giả và nghệ sĩ Palestine tạo nên ấn tượng mạnh mẽ nhất. Nhà báo Yara Eid phát biểu đầy nhiệt huyết về 270 nhà báo đã thiệt mạng ở Gaza, nhận được tràng pháo tay lớn. Nghệ sĩ piano Faraj Suleiman - có lẽ sẽ không bao giờ được biểu diễn trước 12.500 người ở Wembley nữa - đã làm được điều đó đêm nay, cùng ban nhạc jazz-prog ba người chơi phụ họa vô cùng sống động. Barghouti cũng khiến khán giả say mê. Nhưng tiếng reo hò lớn nhất thuộc về Neneh Cherry khi cô cùng Greentea Peng trình diễn bản hit Seven Seconds.

Sau 4 giờ - trong suốt thời gian đó gần như không ai rời sân khấu, lượng bia bán ra của Wembley hẳn không lập kỷ lục - một số khán giả bắt đầu mất tập trung và bỏ về, bỏ qua phần biểu diễn của Albarn, Omar Souleyman và Gorillaz. Có lẽ ban tổ chức cũng không bận tâm, vì rất nhiều người ra về trong chiếc áo Together for Palestine và tay xách túi vải lưu niệm. Tới 10 giờ tối, Jameela Jamil thông báo chương trình đã quyên góp được 1,5 triệu bảng. Chương trình kết thúc ngay sau đó.

Hoàng Long
(Lược dịch)