Đến 97% người được khảo sát không phân biệt được nhạc do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo nên và nhạc của nhạc sĩ thực thụ, theo một khảo sát Deezer-Ipsos công bố hôm 12/11, làm dấy lên lo ngại về việc sáng tác, tiêu thụ, và kiếm tiền từ âm nhạc thời AI.

Hình minh hoạ: Thomas White / Reuters

Được biết Ipsos đã khảo sát 9.000 người nghe tại 8 quốc gia, trong đó có Mỹ, Anh, và Pháp, để rút ra kết luận trên. Công cụ AI có khả năng tự tạo nhạc không chỉ thổi bùng quan ngại về bản quyền mà còn xung đột với cần câu cơm của nhiều nghệ sĩ.

Kết quả cho thấy phần lớn người nghe muốn âm nhạc do AI tạo nên phải được gắn nhãn phù hợp, theo Deezer. Với hơn 9,7 triệu lượt đăng ký, nền tảng trực tuyến này ghi nhận hơn 50.000 lượt tải lên các bản nhạc do AI tạo ra - chiếm 1/3 trong tổng số nhạc đăng tải mỗi ngày; tăng gần gấp đôi so với tháng 4 năm nay (18%). Hiện Deezer đã áp dụng hệ thống gán nhãn và không cho phép đưa các bài AI vào danh sách phát hay vào thuật toán đề xuất nhằm đảm bảo tính minh bạch.

Alexis Lanternier, CEO Deezer, phát biểu: “Chúng tôi tin rằng chỉ con người mới có khả năng sáng tạo và tác phẩm của họ cần được bảo vệ.” Ông chia sẻ rằng triển khai cơ cấu trả tiền cho nhạc AI cũng hết sức phức tạp, cho rằng “thay đổi vĩ mô” trong chính sách tiền nong vẫn còn nhiều thách thức. Được biết Deezer cũng bắt đầu áp dụng chính sách không trả liền cho những lượt nghe ảo.

Theo khảo sát của Ipsos và Deezer: 73% người được hỏi ủng hộ việc gắn nhãn các bài hát AI khi nó được đề xuất cho người nghe; 45% ủng hộ lọc bỏ hoàn toàn các bài như vậy; 40% cho biết họ sẵn sàng bấm cho qua các bài AI. Khoảng 71% người được khảo sát nói họ ngạc nhiên khi không phân biệt được nhạc AI và nhạc người tạo.

Vấn đề này nổi lên lần đầu khi ban nhạc AI “The Velvet Sundown” thu hút một triệu lượt nghe hằng tháng trên Spotify trước khi bị phanh phui. Universal Music Group vừa qua có dàn xếp một vụ tranh chấp bản quyền với công ty nhạc AI Udio. Tuy không rõ Udio phải chi trả bao nhiêu nhưng cả hai hiện đã lên kế hoạch thiết lập nền tảng tạo nhạc bằng AI dự kiến ra mắt năm 2026, với khả năng lấy nhạc có bản quyền luyện công cụ AI.

Hôm 11/11, toà án Munich ra phán quyết ChatGPT đã vi phạm luật bản quyền của Đức khi ăn cắp lời bài hát của nghệ sĩ. OpenAI cho biết đang xem xét kháng cáo.

Dư luận xoay quanh AI trong nghệ thuật vẫn còn trái chiều. Một khảo sát của tổ chức Luminate công bố tháng 5 cho thấy phần lớn khán thính giả tại Mỹ không quan tâm liệu AI có được dùng trong kỹ xảo điện ảnh hay không, nhưng lại chất vấn khắt khe chuyện dùng AI viết kịch bản hay thậm chí dựng nên một “diễn viên” ảo.

Huỳnh Trọng Nhân
(Lược dịch)