Thạch thất Maeshowe, Orkney
Thạch thất Maeshowe - Ảnh: Mark Ferguson / Alamy
Tại Orkney có hơn 200 di tích thời Đồ Đá Mới, với nhiều kiến trúc còn cổ hơn cả Stonehenge. Từ Kirkwall đi về phía Tây hơn 16 km, du khách có thể bắt gặp một kiến trúc vòm bằng đá gọi là Thạch thất Maeshowe.
Lối vào được bố trí sao cho trong 6 tháng mùa đông (khoảng từ cuối tháng 11 đến giữa tháng 1 năm sau), ánh hoàng hôn sẽ chiếu sáng bên trong thạch thất, hắt lên các bức tường xung quanh ngôi mộ đá này, tạo cảm giác như cánh cửa bước vào thế giới khác vậy. Quý khách nên đặt vé trước và chọn tham quan vào khoảng 2 giờ chiều để có được trải nghiệm mãn nhãn nhất.
Mộ đá Clava, Inverness
Ảnh: Simon Price / Alamy
Một trong những di chỉ tiền sử ấn tượng nhất tại Scotland là Mộ đá Clava, kiến trúc bằng đá xếp theo vòng tròn hơn 4000 năm tuổi mới đây được lên chương trình “Outlander” trên ti vi. Phần ta thấy ngày nay - phần ụ đất và tàn tích của nơi thờ tự - thực chất chỉ là một bộ phận thuộc kiến trúc lớn hơn nhiều, nơi xa xưa người ta thường tụ tập bên trong để ngắm ánh chiều tà óng ánh tắt dần.
Ngày nay, du khách có thể đến đây xem dân địa phương ca hát, kể chuyện, và dành một chút thời gian tĩnh lặng mà kết nối với thế giới tâm linh. Khu vực này miễn phí tham quan và mặt trời thường bắt đầu lặn lúc 3:30 chiều vào ngày đông chí.
Đá khoét lỗ Kenidjack, Cornwall
Ảnh: SPK / Alamy
Bên sườn phía đông Đồi Carn Kenidjack ở Tregesseal là cụm 4 tảng đá đặc biệt, mỗi tảng lại có một lỗ tròn khoét giữa. Không ai biết chính xác người nào đã làm điều này và với mục đích gì. Song, ý kiến được tán thành nhiều nhất là các tảng đá này có vai trò như lịch thiên văn.
Vào ngày đông chí, mặt trời khi lặn sẽ nằm vừa khớp với lỗ của một trong 4 tảng đá. Điểm đến này hiện vẫn chưa quá đông khách nên rất đáng thử qua. Hoặc bạn có thể tản bộ vào buổi hoàng hôn từ St. Just hay Botallack đến đây - nơi từng được hai thợ mỏ cho là đã nhìn thấy có ma quỷ làm trọng tài cho giải đấu vật.
Miếu pagan giáo, North Yorkshire
Ảnh: Yorkshire Pics / Alamy
Xin đừng nhầm lẫn khu miếu mộ tại Masham là “Stonehenge phương bắc” bởi nó không cổ đến thế. Được địa chủ William Danby xây dựng từ cuối thế kỷ 18, đầu thế kỷ 19, quần thể kiến trúc bao gồm đá xếp vòng tròn, mộ đá, và sa thạch này chỉ là cái cớ để giảm tỷ lệ thất nghiệp trong vùng. Địa chủ kỳ lạ này còn hứa sẽ tặng tiền cho ai đến đây sống ẩn dật đến hết đời. (Đồn rằng có người xin đến ở nhưng cũng chỉ được 4 năm phải rời đi). Qua thời gian, nhiều nhóm tín ngưỡng, tôn giáo khác nhau lấy điểm này làm nơi thờ phụng, cử lễ. Còn hiện nay, người ta đến Swinton Bivouac - xây trên chính địa danh này - để mua cà phê nhâm nhi trước khi bắt đầu đi bộ dọc theo các đường mòn. Castell Henllys, Pembrokeshire
Ảnh: Liquid Light / Alamy
Quần thể kiến trúc mô phỏng lại ngôi làng thời Đồ Sắt mới nghe qua có vẻ không phải nơi thích hợp để đón ngày đông chí. Nhưng thực tế thì đây cũng chính là vị trí ngôi làng cũ.
Một số nhân viên sẽ nhập vai dân làng diễn lại cảnh sinh hoạt của những người đã từng sống tại đây hàng ngàn năm trước. Trong làng có lối đi chân trần (để du khách trải nghiệm cảm giác như các chiến sĩ Celtic thời xưa) cùng quán ăn và khu vực vui chơi cho trẻ.
Từ 11:00 sáng đến 3:00 chiều ngày đông chí, các sự kiện như đốt lửa trại, làm đồ thủ công, nghe kể chuyện sẽ diễn ra. Du khách còn có cơ hội gặp “Mari Lwyd” - con ngựa trắng trong thần thoại xứ Wales chỉ xuất hiện vào giữa đông.
Huỳnh Trọng Nhân
(Lược dịch)