Một cuộc điều tra đang được tiến hành sau khi phần mái một địa điểm hút khách du lịch bị đổ sụp mặc dù di tích này mới được trùng tu năm ngoái.

Một cảnh cắt ra từ đoạn video quay lại khoảnh khắc phần mái Thành Trống Phượng Dương đổ sụp - Ảnh: South China Morning Post
Hàng trăm mảnh ngói từ Thành Trống Phượng Dương ở Tỉnh An Huy miền trung Trung Quốc bất ngờ rơi vỡ chiều 19/5 vừa qua. Video quay lại vụ việc được phát tán rầm rộ. Hiện chưa có ghi nhận về thương vong. Cục văn hoá và du lịch sở tại cho biết vụ sụp mái ngói đang được điều tra, trong khi cánh báo chí đặt câu hỏi về chất lượng công tác trùng tu.
Huyện Phượng Dương là quê hương của Minh Thái Tổ, vị hoàng đế lập ra triều Minh (1368-1644). Thành Trống là một trong những di tích tiêu biểu thu hút khách tham quan đến đây. Được xây dựng vào năm 1375, thành cổ trải qua lần đại trùng tu đầu tiên năm 1995.

Thành Trống Phượng Dương trước sự cố - Ảnh: South China Morning Post
Lần trùng tu gần đây nhất chú trọng phần mái, bắt đầu từ năm 2023 và hoàn thành năm ngoái. Trang tin Thepaper.cn dẫn nguồn báo chí địa phương cho hay tổng kinh phí cho dự án lên đến 2,9 triệu tệ (khoảng 402.600 USD). Cũng theo nguồn tin, nhà thầu thực hiện trùng tu từng nhiều lần thuê trái phép các bên thầu phụ non tay nghề, để các bên này làm việc còn họ ngồi không hưởng công. Bài báo còn cho biết nhà thầu tai tiếng đó cũng từng trùng tu lăng tẩm thời Minh vào năm 2015 và công trình sau khi trùng tu không may gặp hoả hoạn, thiệt hại nặng nề.
Đài Phát thanh Nhân dân Trung ương (CNR) nói kết quả nghiệm thu bằng thiết bị bay không người lái vào tháng 12/2024 cho thấy mái ngói sau khi trùng tu đã xuất hiện vết nứt. Còn Tân Hoa Xã đề nghị cần điều tra kỹ lưỡng quá trình gọi thầu, huy động tài chính, và quy trình trùng tu.
Các cơ quan truyền thông khác liên tục chỉ ra nhiều vấn đề với Thành Trống. Đài CCTV cho biết đợt đại trùng tu 1995 cũng có dấu hiệu sai phạm, trong khi trang Thepaper.cn dẫn lời một nhà chức trách địa phương khẳng định dự án đó được phê duyệt đúng quy trình.
Vụ việc làm dấy lên nỗi lo ngại về “công trình đậu phụ” - cụm từ tiếng Trung dùng để chỉ các dự án thi công cẩu thả, có nguy cơ đổ sập bất cứ lúc nào.
Một trong những ví dụ tiêu biểu gần đây là vụ mái phòng thể dục tại trường học thuộc Thành phố Tề Tề Cáp Nhĩ, Tỉnh Hắc Long Giang, bị sụp năm 2023, khiến 11 người thiệt mạng. Theo kết quả điều tra, nguyên do là lượng lớn đá trân châu dễ giữ nước được rải đầy trên mái; khi mưa lớn, nước bị giữ lại, đẩy trọng lượng đè lên mái phòng thể dục vượt quá ngưỡng cho phép, khiến nó đổ sập xuống.
Trước đó, vào năm 2022, 54 người ở Thành phố Trường Sa, Tỉnh Hồ Nam, thiệt mạng khi toà nhà 8 tầng nơi họ ở bị sập. Phía điều tra kết luận nhà thầu kém chất lượng là nguyên nhân chính dẫn đến thảm kịch trên.
Huỳnh Trọng Nhân
(Lược dịch)