Hiệp ước này hướng đến phục hồi môi trường sống đại dương và thúc đẩy tính cạnh tranh các ngành công nghiệp biển.
Bà Ursula von der Leyen phát biểu trước Uỷ ban châu Âu vào ngày 09/6/2025 - Ảnh: Scanpix
Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua Hiệp ước Đại dương nhằm bảo vệ đường bờ biển châu Âu cùng “sự sống trong lòng và xung quanh biển”, theo lời Chủ tịch Ursula von der Leyen tại Hội nghị Đại dương Liên Hợp Quốc (UN) tại Nice ngày 09/6 vừa qua.
Mục tiêu của EU, theo Leyen, là đến năm 2030 phục hồi 20% hệ sinh thái hải dương ở châu Âu. Bà phát biểu: “Chúng ta sẽ cố gắng cắt giảm ô nhiễm nhựa và ô nhiễm dưỡng chất xuống một nửa trong 5 năm tới, đồng thời phục hồi môi trường sống và bảo vệ bở biển hiệu quả khỏi tác động từ biến đổi khí hậu.”
Uỷ ban châu Âu (EC) thông qua Hiệp ước vào ngày 05/6 trước đó nhằm đẩy mạnh bảo vệ và phục hồi đại dương thông qua hỗ trợ các nước thành viên và điều chỉnh một số luật châu Âu liên quan tới vùng biển.
Giới chức trách EU cũng đặt ra một số chiến lược dành cho công nghiệp biển cũng như các cảng trong khối nhằm tăng tính cạnh tranh. Leyen tuyên bố sẽ hỗ trợ tài chính cho các tàu đánh cá nhỏ lẻ: “Ngư dân trong khối đã làm quần quật nuôi sống chúng ta, không quản ngại ngày nắng, đêm mưa. Song, thời tiết khắc nghiệt cùng bất lợi về cạnh tranh thương mại khiến nhiều người phải bỏ nghề.”
Leyen hứa hẹn sẽ rót 1 tỷ Euro vào 50 dự án khoa học và bảo tồn toàn cầu; một phần ba trong số đó dành cho hoạt động nghiên cứu và ứng dụng khoa học. Theo EC, các quy định pháp lý chính thức phát sinh từ Hiệp ước sẽ được đề xuất từ nay tới năm 2027.
Hiệp ước Biển khơi của Pháp
Sau 8 năm kể từ lần tổ chức đầu tiên tại New York, Mỹ, Hội nghị Đại dương UN lần thứ 3 (UNOC3) diễn ra tại Nice, Pháp, từ ngày 9 đến ngày 13/6. Khoảng 60 quốc gia hội họp, bày tỏ sự ủng hộ đối với công cuộc bảo vệ, phục hồi không gian biển cả đã bị con người tàn phá.
Khác với các hội nghị biến đổi khí hậu của UN hay Hội nghị các Bên (COP), UNOC3 không phải nơi dành cho các cuộc thương lượng. Mặc dù vậy, Pháp vẫn hy vọng sẽ lấy được càng nhiều chữ ký càng tốt cho Hiệp ước Biển khơi - vốn cần 60 quốc gia ký kết mới được phê duyệt. Mục tiêu của Hiệp ước là tạo ra các khu được đặc cách bảo vệ bên trong vùng biển quốc tế.
Sau khi công bố khoản tài trợ 40 triệu Euro cho Chương trình Đại dương Quốc tế nhằm củng cố công tác bảo vệ biển ở các nước kém phát triển, Leyen tuyên bố: “Chỉ còn vài chữ ký nữa là đủ con số 60 để phê duyệt Hiệp ước Biển khơi rồi. Hãy nhanh chóng đẩy mạnh quy trình này, đại dương đang chờ tất cả chúng ta hành động đấy.”
Huỳnh Trọng Nhân
(Lược dịch)