Mọi sự chú ý đang đổ dồn về các cuộc đàm phán giữa Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu (EU), khi hai bên vẫn chưa đạt được thỏa thuận thương mại nào dù chỉ còn vài ngày nữa là các mức thuế mới của Mỹ chính thức có hiệu lực.
Ngày 27/6/2025, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tham dự cuộc họp báo tại Nhà Trắng ở Washington, D.C., Hoa Kỳ - Ảnh: Hu Yousong / Xinhua News Agency / Getty Images
Nếu hai đối tác không đạt được thỏa thuận trước ngày 09/7 - 90 ngày gia hạn cho các mức thuế gọi là "thuế quan đối ứng" của Tổng thống Mỹ Donald Trump - hàng hóa EU nhập khẩu vào Mỹ có thể phải chịu mức thuế lên tới 50%. Các biện pháp đáp trả từ EU, vốn cũng đang tạm hoãn, nhiều khả năng sẽ được kích hoạt ngay sau đó.
Mối quan hệ thương mại Mỹ-EU là một trong những liên kết kinh tế quan trọng nhất thế giới, chiếm khoảng 30% giao dịch hàng hóa toàn cầu, theo Hội đồng châu Âu. Các mặt hàng chủ lực bao gồm dược phẩm, ô tô và sản phẩm dầu mỏ.
Năm 2024, tổng kim ngạch thương mại hàng hóa và dịch vụ giữa hai bên ước đạt khoảng 1,68 nghìn tỷ euro (1,98 nghìn tỷ USD).
Trong đó, EU xuất siêu 198 tỷ euro ở lĩnh vực hàng hóa nhưng nhập siêu khoảng 148 tỷ euro với dịch vụ - tương đương mức thặng dư thương mại chung khoảng 50 tỷ euro.
Ông Trump từ lâu đã chỉ trích quan hệ thương mại giữa Washington và Brussels là không công bằng, cho rằng EU đang "lợi dụng" nước Mỹ.
Đàm phán chậm chạp, ít tiến triển
Tiến độ đàm phán giữa hai bên được cho là rất chậm và chưa đạt được đột phá đáng kể. Nguồn tin từ CNBC cho biết, khả năng thực tế nhất hiện tại là một "thỏa thuận chính trị khung" với ít chi tiết cụ thể.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu - Ursula von der Leyen dường như cũng chia sẻ quan điểm này trong phát biểu hôm thứ Năm: “Điều chúng tôi hướng tới là một thỏa thuận về nguyên tắc”, bà cho biết, đồng thời thừa nhận một thỏa thuận chi tiết là “không thể đạt được” trong thời gian gia hạn 90 ngày.
Bà cũng cảnh báo rằng nếu không đạt được thỏa thuận, EU không loại trừ bất kỳ biện pháp đáp trả nào nếu không đạt được thỏa thuận với Mỹ.
Trong khi đó, Ủy viên Thương mại EU Maros Sefcovic cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội hôm thứ Sáu rằng ông đã có một tuần làm việc "hiệu quả" tại Washington D.C. với nhiều cuộc gặp gỡ quan chức Mỹ. Ông cho biết: “Mục tiêu của chúng tôi vẫn không thay đổi, một thỏa thuận thương mại xuyên Đại Tây Dương tốt và đầy tham vọng”.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Scott Bessent tỏ ra thận trọng hơn khi nhận định về khả năng đạt được thỏa thuận trước hạn chót.
“Chúng ta sẽ xem điều gì có thể thực hiện được với Liên minh châu Âu”, ông cho biết trong chương trình Squawk on the Street của CNBC hôm thứ Năm.
Liệu có thỏa thuận nào sắp được ký kết?
Các chuyên gia được CNBC phỏng vấn đều tỏ ra hoài nghi về khả năng đạt được một thỏa thuận toàn diện trong ngắn hạn.
Cựu Đại sứ Mỹ tại EU Anthony Gardner cho biết ông “không ngạc nhiên” khi bà Ursula von der Leyen loại trừ khả năng ký kết một thỏa thuận đầy đủ. Ông phát biểu rằng: “Một thỏa thuận chi tiết có thể lên tới hàng nghìn trang. Có thể hai bên sẽ đạt được một bản thỏa thuận khung, kiểu như những gì Mỹ từng ký với Anh, nhưng nội dung cụ thể thì khó có thể tương đồng”.
Carsten Nickel, Giám đốc điều hành tại hãng tư vấn Teneo, cho rằng một thỏa thuận khung chính là “kết quả tốt nhất” mà EU có thể đạt được lúc này. Theo ông, một thỏa thuận ban đầu nên tập trung vào việc giành thêm thời gian cho các cuộc đàm phán tiếp theo, đồng thời EU cần chấp nhận mức thuế cơ bản 10% từ phía Mỹ như một nhượng bộ chiến lược.
Tuy nhiên, ngay cả khi đạt được một thỏa thuận như vậy, bầu không khí bất định vẫn sẽ bao trùm, ông Nickel lưu ý.
“Chúng ta sẽ rơi vào tình huống mà bất kỳ thỏa thuận nào đạt được cũng sẽ tiếp tục bị đưa ra mặc cả gay gắt và luôn có nguy cơ bị Mỹ thay đổi ý định hoặc mất kiên nhẫn”, ông nhận định.
Ông cũng cho rằng EU sẽ không vội tung ra các biện pháp trả đũa, trừ khi Mỹ thực sự áp dụng toàn bộ các mức thuế như đã đe dọa vào tuần tới. “Ngay cả khi đó, tôi nghĩ EU cũng sẽ hành xử rất thận trọng”, ông phát biểu.
Việt An
(Lược dịch)