Từ việc ngăn bụi bay vào mắt cho đến phản xạ chớp mắt tức thì, lông mi không chỉ đơn thuần là để ngắm.

Hàng mi không chỉ đơn giản là để tạo điểm nhấn, chúng còn có chức năng bảo vệ đôi mắt. Tuy vậy, một số nam giới lại đang tìm cách cắt ngắn hoặc loại bỏ hoàn toàn - Ảnh: Yukari Schrickel/CNN

Thật khó hiểu khi trên mạng xã hội đang rộ lên trào lưu nam giới tỉa ngắn, thậm chí là cạo sạch lông mi để trông “nam tính hơn”.

Trong vài tuần gần đây, hàng loạt video trên TikTok, Instagram và X cho thấy các chàng trai dũng cảm đưa lưỡi dao sát mí mắt tại các tiệm cắt tóc từ Thổ Nhĩ Kỳ đến New Zealand để có được hàng mi cụt lủn. Một số thợ cắt tóc dùng tông đơ điện, số khác thì ngẫu hứng dùng kéo cắt tóc chuyên dụng.

Trong một email, bác sĩ Vickie Lee, chuyên gia phẫu thuật mắt và tạo hình mí tại Đại học Imperial College London cho biết: “Lông mi đóng vai trò quan trọng đối với cả thị lực lẫn sức khỏe mắt. Ngoài việc tạo hàng rào bảo vệ và kích hoạt phản xạ chớp mắt, lông mi còn giúp giảm luồng khí lùa vào mắt, giữ độ ẩm, bảo vệ mắt khỏi ánh sáng gắt, giảm độ chói và cải thiện chất lượng thị giác”.

Lee cho biết lông mi sẽ rụng và mọc lại theo chu kỳ tự nhiên, tuy nhiên việc loại bỏ chúng như cách đang lan truyền trên mạng không phải là một ý tưởng tốt. “Việc loại bỏ không đúng cách có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng. Cắt hoặc tỉa lông mi không đúng cách có thể gây khó chịu, kích ứng vì phần gốc bị cắt nhọn có thể cọ vào bề mặt nhãn cầu”. Ngoài ra việc loại bỏ có thể gây tổn thương cho mắt.

Sự trỗi dậy của “năng lượng nam tính”

Hàng mi cong dày quyến rũ từ lâu đã được coi là biểu tượng của nữ tính và sức hấp dẫn, xuất hiện trong các tác phẩm hội họa (John Singer Sargent, Pablo Picasso), thơ ca (Thomas Hood) và văn học (F. Scott Fitzgerald). Có thể đây còn là yếu tố tiến hóa. Nghiên cứu năm 2005 chỉ ra rằng những phụ nữ có khuôn mặt hấp dẫn hơn thường có nồng độ estrogen cao, gắn liền với khả năng sinh sản - yếu tố được xem là hấp dẫn trong quá trình chọn bạn đời.

Tuy nhiên, trong bối cảnh chính trị ngày càng đề cao sự nam tính - với ảnh hưởng đến từ những cái tên gây tranh cãi như Andrew Tate hay ông lớn giới công nghệ như Mark Zuckerberg (người từng chia sẻ trên podcast của Joe Rogan vào tháng 1 rằng “văn hóa tôn vinh sự hiếu chiến cũng có giá trị riêng”) thì việc một số nam giới muốn chối bỏ những nét bị cho là "nữ tính" cũng dễ hiểu.

Trước làn sóng “năng lượng nam tính” đang lên cao, nhiều người đàn ông đang cố gắng gạt bỏ mọi dấu hiệu về ngoại hình có thể bị xem là quá nữ tính - Ảnh: Yukari Schrickel/CNN

Ngay cả Phó Tổng thống Mỹ JD Vance - người thường xuyên bảo vệ "bản năng nam giới" - cũng vướng phải những tiêu chuẩn sắc đẹp nam tính mới. Ông bị săm soi vì hàng mi rậm trong một cuộc tranh luận trực tiếp vào tháng 10/2024. Cư dân mạng đồn đoán rằng Vance đã kẻ mắt để trông đậm nét hơn. Tin đồn lan rộng đến mức cựu nghị sĩ Cộng hòa George Santos phải lên tiếng: “Vance KHÔNG dùng kẻ mắt. Tôi từng gặp anh ấy trước khi làm thượng nghị sĩ và có thể xác nhận anh ta có hàng mi rất dài khiến ánh sáng phản chiếu tạo bóng. Làm ơn trưởng thành lên đi, mọi người!”.

Dù không thợ cắt tóc nào trả lời phỏng vấn của CNN, Spencer Bailey, 48 tuổi người đàn ông có hàng mi dài cho biết: “Tôi đã bị trêu chọc suốt nhiều năm vì hàng mi dày và đen của mình. Nhưng tôi chắc chắn sẽ không bao giờ lấy tông đơ mà cắt đi đâu. Mấy lời bình phẩm chủ yếu đến từ đàn ông khác, họ nói trông tôi “nữ tính” dù tôi cao gần 1m9 và hỏi tôi có trang điểm mắt không, hay gần đây thì hỏi có phải tôi nối mi không… Vợ tôi thích lắm, nhưng dường như điều đó lại khiến vài người đàn ông khác khó chịu”.

Theo dữ liệu do The New York Times công bố, sau nhiều thập kỷ suy yếu, chuẩn mực giới tính đang quay trở lại trong nội bộ cử tri Đảng Cộng hòa Mỹ. Trong khảo sát Views of the Electorate Research Survey (phối hợp bởi Democracy Fund và YouGov) sau khi ông Donald Trump tái đắc cử tháng 11/2024. Ngày càng có nhiều người Cộng hòa ủng hộ những gì mà khảo sát gọi là “những quan niệm truyền thống về nam tính”, với hơn ba phần tư nam và nữ giới thuộc Đảng Cộng hòa đồng tình với quan điểm rằng: “Ý nghĩa của việc trở thành một người đàn ông đã thay đổi, và tôi cho rằng điều đó không có lợi cho xã hội”.

Vào tháng 5/2022, một khảo sát tương tự cũng cho thấy 48% nam của Đảng Cộng hòa đồng ý rằng phụ nữ “nên trở lại vai trò truyền thống” tăng mạnh so với con số 28%. Tỷ lệ nữ Đảng Cộng hòa đồng tình với ý kiến đó cũng tăng từ 23% lên 37%.

Ai muốn có hàng mi dài và dày?

Dù những quan điểm này chỉ là ý kiến cá nhân (thực tế là chưa có nhiều bằng chứng cho thấy chúng đã dẫn đến thay đổi hành vi rõ rệt, số phụ nữ trong độ tuổi lao động hiện đang đi làm nhiều hơn bao giờ hết, trong khi tỷ lệ kết hôn và sinh con lại giảm), đây vẫn là một sự đảo chiều đáng kể so với xu hướng của nửa thế kỷ qua. Trong khoảng thời gian đó, tỷ lệ người tham gia cuộc khảo sát American National Election Studies (ANES) cho rằng “phụ nữ nên ở nhà” đã giảm đều, từ gần 30% vào năm 1972 xuống còn 6% vào năm 2008 (thời điểm các nhà nghiên cứu ngừng đưa ra câu hỏi này).

Trong bối cảnh phụ nữ ngày càng bị nhìn nhận và đối xử như “thua kém” nam giới, việc một số đàn ông tìm cách né tránh bất kỳ điều gì khiến họ trông “nữ tính” cũng không phải là điều quá bất ngờ.

Meredith Jones, Giáo sư danh dự ngành nghiên cứu giới tại Đại học Brunel (London), trả lời qua điện thoại với CNN: “Xã hội càng bảo thủ, lạc hậu hay gọi là “truyền thống” bao nhiêu thì càng cố gắng... tạo ra hai giới tính trông khác biệt rõ rệt với nhau bấy nhiêu”.

Bà cho biết: “Mi là một biểu tượng rạch ròi của giới tính. Hiện tại đang có xu hướng thời trang dành cho một giới, sở hữu hàng mi cực dài, dày và đen. Chúng được xem là biểu hiện của sự nữ tính ‘tột đỉnh’... nên giới kia mặc nhiên phải là điều ngược lại”.

Bà cũng nhắc lại ví dụ về JD Vance bị chế giễu vì trông như kẻ trang điểm mắt khi tranh luận tranh cử: “Điều đó rất thú vị, bởi rõ ràng Tổng thống Trump cũng trang điểm. Nhưng lớp trang điểm của ông ấy nhằm khiến mình trông rám nắng hơn, rắn rỏi hơn, góc cạnh hơn... tức là nam tính hơn”.

Trong khi đó, nhiều influencer và người nổi tiếng dường như đang từ bỏ trào lưu mi dày nổi bật, điều này được gắn với hashtag #fullfacenomascara (mặt đầy đủ lớp trang điểm nhưng không chuốt mascara). Liệu phụ nữ cũng đang dần rời xa hình ảnh nữ tính kinh điển với hàng mi to rõ?

Clare Hennigan, chuyên gia phân tích cấp cao về ngành làm đẹp tại hãng nghiên cứu thị trường Mintel, phát biểu với CNN rằng: dù xu hướng “no mascara” đang lan rộng, nhiều người khoe hàng mi tự nhiên như một phần trong trào lưu làm đẹp tối giản, mascara vẫn là sản phẩm trang điểm mắt được sử dụng phổ biến nhất tại Mỹ. Điều đó cho thấy “xu hướng không chuốt mascara sẽ cần rất nhiều thời gian, nếu không muốn nói là khó để trở thành xu hướng chính thống”.

Nhưng các xu hướng vốn luôn mang tính chu kỳ. Jones chỉ ra: “Thời trang luôn phản ánh thời đại. Những năm 1960 là ví dụ điển hình. Một trong các phàn nàn từ giới bảo thủ lúc ấy là họ không còn phân biệt nổi đàn ông với phụ nữ vì cả hai đều mặc quần ống loe và để tóc dài. Đến thập niên 80, phản ứng với Thủ tướng bảo thủ Margaret Thatcher đã khiến thời trang ở các hộp đêm London trở nên cực kỳ táo bạo. Những vòng lặp này luôn diễn ra”.

Việt An
(Lược dịch)