Ngân hàng Trung ương Thổ Nhĩ Kỳ vừa hạ lãi suất mua lại cơ bản một tuần xuống 250 điểm, còn 40,5% vào ngày 11/9 vừa qua, tiếp tục xu hướng xoa dịu lạm phát bắt đầu từ tháng 7. Theo cơ quan này, xu hướng lạm phát cơ bản đã chậm lại từ tháng 8.
Mặt tiền Ngân hàng Trung ương Thổ Nhĩ Kỳ tại Thủ đô Ankara - Ảnh: Reuters
Uỷ ban Chính sách Tiền tệ (MPC) trực thuộc Ngân hàng Trung ương Cộng hoà Thổ Nhĩ Kỳ (CBRT) cũng đã hạ lãi suất cho vay qua đêm từ 46% xuống còn 43,5% và lãi suất vay qua đêm từ 41,5% xuống còn 39%.
Động thái cắt giảm lãi suất khớp với dự báo đặt ra sau một quý ghi nhận tăng trưởng mạnh, rơi vào lúc Đảng Nhân dân Cộng hoà (CHP) đối lập gặp khủng hoảng vì phân nhánh của đảng này tại Istabul bị nêu tên trong cáo buộc mua phiếu cử tri. Dự đoán ban đầu ước tính lãi suất chủ chốt sẽ giảm ít nhất 200 điểm cơ bản.
CBRT thông báo: “Xu hướng lạm phát cơ bản đã chậm lại vào tháng 8 trong khi tăng trưởng GDP quý hai vượt kỳ vọng. Cầu nội địa cuối kỳ vẫn còn yếu. Dữ liệu gần đây cho thấy nhu cầu hiện tại của thị trường đang ở ngưỡng thiểu phát.”
Song, cơ quan này cũng nhấn mạnh giá thực phẩm, dịch vụ, vốn chậm biến đổi, “tạo áp lực khiến lạm phát tăng tốc”. CBRT bổ sung: “Kỳ vọng lạm phát, hành vi định giá của khách hàng, cùng với tình hình thời sự toàn cầu tiếp tục ảnh hưởng đến tiến trình thiểu phát.”
Vào tháng 8, mức lạm phát thường niên giảm xuống thấp hơn dự báo, trượt từ 33,52% tháng 7 xuống còn 32,95%, theo số liệu chính thức. Chương trình Trung hạn (MTP) của Thổ Nhĩ Kỳ dự đoán lạm phát cuối năm sẽ chỉ còn 28,5% và trượt sâu còn 16% trong năm 2026, rồi xuống mức một chữ số năm 2027. Trong khi đó, CBRT dự báo mức lạm phát cuối năm vào khoảng 24-29%.
Ngân hàng Trung ương phát biểu hôm 11/9: “Chính sách tiền tệ cứng rắn sẽ được duy trì cho đến khi chúng ta đạt trạng thái bình ổn giá, khi đó mới có thể củng cố tiến trình thiểu phát thông qua cầu, tỷ suất hối đoái, và các kênh kỳ vọng tài chính. Khung kinh tế vĩ mô vạch ra trong MTP sẽ góp phần giúp tiến trình đó thành công.”
Sau khi cập nhật số liệu MTP cho giai đoạn 2026-2028, chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ dự đoán lại mức lạm phát cuối năm (trước đó là 17,5%) đồng thời hạ mức độ phát triển kinh tế kỳ vọng - động thái được giới phân tích cho là thực tế hơn.
CBRT cho biết: “MPC sẽ quyết định lãi suất chính sách sau khi xem xét mức lạm phát thực tế và dự kiến cũng như các xu thế cơ bản nhằm đảm bảo thị trường đi theo đúng định hướng thiểu phát, đạt được các mục tiêu trung hạn.”
Đa số nhà kinh tế và kết quả khảo sát kỳ vọng CBRT sẽ tiếp tục hạ lãi suất cho tới cuối năm nay khi tình trạng lạm phát hạ nhiệt dần. Được biết vào tháng 5/2024, mức lạm phát của quốc gia nằm giữa châu Á và châu Âu này vọt lên đến 75%.
Ngân hàng Trung ương khẳng định: “Từng bước hạ lãi suất sẽ được quyết định thận trọng qua mỗi buổi họp mặt, tập trung vào tình hình lạm phát thời điểm đó.” Giới làm luật trước đó cũng tán đồng hướng quyết định thận trọng qua từng buổi họp.
CBRT hứa hẹn: “Chính sách tiền tệ sẽ thắt chặt khi tình hình lạm phát chệch đáng kể khỏi các mục tiêu trung hạn. Trong tình huống thị trường tín dụng và tiền gửi có những biến động khôn lường, các biện pháp an toàn vĩ mô sẽ được áp dụng để hỗ trợ hoạt động chuyển tiền. Tình hình thanh khoản sẽ tiếp tục được theo dõi sát sao và các công cụ quản lý thanh khoản sẽ tiếp tục được sử dụng hiệu quả.”
Huỳnh Trọng Nhân
(Lược dịch)