Là một trong những thiết kế lâu đời nhất trong trang phục cưới, xuất hiện từ thời Hy Lạp cổ đại, khăn voan vẫn là phụ kiện quen thuộc của các cô dâu hiện đại, kể cả những người muốn phá cách.
Khi ca sĩ Lily Allen kết hôn với diễn viên David Harbour tại một nhà nguyện phong cách Elvis ở Las Vegas năm 2020, cô chọn chiếc váy ngắn Dior kiểu dáng những năm 60 thay vì một bộ váy cầu kỳ. Nhưng cô vẫn đội một chiếc khăn voan truyền thống được búi gọn trên đầu. Và khi Gwen Stefani diện váy cưới táo bạo nhuộm hồng ở phần chân váy (do John Galliano thiết kế cho Dior), cô cũng không bỏ qua chiếc khăn voan dài phía sau.
Cuối tuần qua, Lauren Sánchez - vợ sắp cưới của tỷ phú Jeff Bezos là cái tên nổi bật tiếp theo chọn hoàn thiện diện mạo cưới của mình bằng một lớp voan mỏng. Trong đám cưới đầy tranh cãi tại Venice, sau khi khoác lên mình chiếc váy đuôi cá đặt may riêng từ Dolce & Gabbana, đội ngũ may đã cẩn thận đội chiếc khăn voan viền ren đổ dài từ trên đầu cô "như một chiếc vương miện", theo lời tạp chí Vogue.
Lịch sử phủ khăn
Tại lễ cưới năm 1840, Nữ hoàng Victoria bỏ chiếc áo choàng nhung quyền lực để mặc một chiếc váy lụa trắng, cổ rộng gần trễ vai, viền bằng một lớp ren xếp tầng. Ngày cưới Hoàng tử Albert, bà không xuất hiện với tư cách nữ hoàng, mà là một cô dâu đang yêu nồng nàn, khoác lên người màu trắng tinh khôi tượng trưng cho đức hạnh. Trong vài giờ đồng hồ, bà khoác lên mình một vai diễn khác, một bộ phục trang khác và cả hai đã trở thành hình mẫu kéo dài hơn một thế kỷ.
Chỉ gần đây, những yếu tố truyền thống do Victoria khởi xướng mới bắt đầu được cập nhật. Váy cưới ngắn lên trông thấy trong xu hướng tối giản hiện đại; nhiều cô dâu bỏ luôn váy, thay vào đó là những bộ suit may đo. Nhiều người, chẳng hạn như ca sĩ Mandy Moore trong lễ cưới năm 2018 cũng từ bỏ màu trắng, chọn váy hồng nhạt của Rodarte. Thế nhưng bất chấp những đổi thay đó, một món phụ kiện cổ xưa vẫn trụ vững: chiếc khăn voan.
Paris Hilton diện váy cưới của Oscar de la Renta trong lễ cưới năm 2021, hoàn chỉnh với khăn voan dài kiểu nhà thờ - Ảnh: Todd Williamson/Peacock/NBCUniversal/Getty Images
Thậm chí, khăn voan những năm gần đây có xu hướng ngày càng dài và cầu kỳ, đôi khi còn nổi bật hơn cả váy cưới. Năm 2018, diễn viên Priyanka Chopra gây chú ý với chiếc váy Ralph Lauren kết hợp voan dài 75 feet (hơn 22 mét), cần đến năm người phụ giúp nâng đỡ. Năm sau, Hailey Baldwin (Hailey Bieber) kết hôn cùng Justin Bieber trong chiếc khăn voan hiệu Off-White to khổng lồ, với dòng chữ “Till Death Do Us Part” (Cho đến khi cái chết chia lìa đôi ta).
Kể từ đó, những dòng khăn voan như thác đổ xuất hiện dày đặc trong đám cưới người nổi tiếng: từ Sophia Richie đến Paris Hilton, Naomi Biden, Nicola Peltz Beckham và Millie Bobby Brown. “Khăn voan đã trở thành tấm phông tạo nên hiệu ứng thị giác mà những chiếc váy tối giản không thể mang lại”, theo Kimberly Chrisman-Campbell - tác giả cuốn The Way We Wed: A Global History of Wedding Fashion, chia sẻ qua điện thoại với CNN.
Trở lại sàn diễn
Trước đây, những chiếc khăn voan dài chỉ dành cho hoàng gia. Năm 1981, Công nương Diana đội chiếc khăn dài nhất trong lịch sử hoàng gia, dài tới 25 feet (hơn 7,6 mét), đính 10.000 hạt ngọc trai li ti do thợ may Peggy Umpleby thực hiện. Mỗi ngày, bà Peggy Umpleby đều mang khăn về nhà bằng phương tiện công cộng để tiếp tục may suốt đêm. Năm 2018, nữ công tước xứ Sussex - Meghan cũng chọn chiếc khăn voan dài 16 feet, làm từ vải tulle, thêu tay hoa của các quốc gia trong Khối Thịnh vượng chung.
Công nương xứ Wales trong chiếc váy cưới tại Cung điện Buckingham sau lễ cưới với Thái tử Charles tại Nhà thờ St. Paul - Ảnh: PA Images/Getty Images
Sức hút của khăn voan còn lan ra khỏi lễ cưới để bước lên sàn diễn. Tuần lễ Thời trang Paris năm nay, giám đốc sáng tạo Vivienne Westwood -Andreas Kronthaler - trình làng cả khăn voan trắng lẫn đen phối cùng váy chấm bi và xanh hải quân. Ở London, nhà thiết kế Bora Aksu từ Thổ Nhĩ Kỳ thậm chí tung ra khăn voan lưới màu đỏ và hồng phấn. Ngay tại lễ trao giải Grammy, ca sĩ Gracie Abrams cũng diện khăn voan Chanel bằng chiffon trên thảm đỏ.
Tại Tuần lễ Thời trang London Thu-Đông 2025, nhà thiết kế người Thổ Nhĩ Kỳ Bora Aksu trình làng những chiếc khăn voan màu trên sàn diễn - Ảnh: Stuart C. Wilson/Getty Images
Trong các buổi trình diễn tại Paris vào tháng 3, Vivienne Westwood cũng đưa vào thiết kế những chiếc khăn voan buộc và xoắn như điểm nhấn hoàn thiện cho trang phục sàn diễn - Ảnh: Pascal Le Segretain/Getty Images
Tuy nhiên, theo Chrisman-Campbell, khăn voan không đơn thuần là trào lưu, mà là một sự trở lại. Trong văn hóa phương Tây, khăn voan từng là biểu tượng thời thượng của giới giàu. Tầng lớp thượng lưu từng dùng ren thủ công, một vật liệu hồi thế kỷ 18 còn đắt hơn vàng. (Theo Bảo tàng Lịch sử Phụ nữ Smithsonian, một mét ren phải mất cả năm mới hoàn thành.) Chrisman-Campbell cho biết: “Dù là xếp nếp hay voan phủ đầu, ren luôn là biểu tượng địa vị”. Đầu thế kỷ 19, quá trình công nghiệp hóa đã giúp sản xuất ren bằng máy, khiến món hàng sang trọng này phổ cập hơn. “Bỗng nhiên, ai cũng có thể sở hữu loại vải nhẹ, đẹp và lộng lẫy này, đó là lý do khăn voan trở thành mốt”, bà cho biết.
Ở Hy Lạp cổ đại, chiếc khăn voan cô dâu còn được gọi là “flammeum”, từng được xem là một lá bùa hộ mệnh, giúp bảo vệ phụ nữ khỏi tà ma, tâm trạng hoang mang trước lễ cưới, và những điềm gở có thể xảy ra. Trong một số nền văn hóa khác, khăn voan được dùng để che mặt cô dâu vào những khoảnh khắc cuối cùng trước khi bước vào một cuộc hôn nhân sắp đặt. Tồn tại xuyên suốt dòng lịch sử trong vô vàn nền văn hóa khác nhau, chiếc khăn voan đã trở thành một biểu tượng thay đổi không ngừng, có khi mang ý nghĩa linh thiêng như một ranh giới thần bí, có khi lại phản ánh tư tưởng trọng nam khinh nữ. Một giai thoại từng khẳng định khăn voan được thiết kế để ngăn phụ nữ bỏ trốn khỏi lễ cưới, trong khi số khác cho rằng nó tượng trưng cho sự thuần khiết một “món quà” còn nguyên vẹn, đang chờ được “mở ra”.
“Chỉ cần đừng là khăn voan”
Mặc dù Chrisman-Campbell không hoàn toàn đồng tình với mọi cách lý giải về ý nghĩa chiếc khăn voan, nhưng ông vẫn ghi nhận rằng nó thường gắn với hình ảnh trong trắng và trinh tiết. Điều này từng dẫn đến việc các phụ nữ đã kết hôn, như góa phụ hay người ly hôn, bị xem là phạm phải điều cấm kỵ nếu tiếp tục đội khăn voan trong lần tái hôn. “Người xưa có một điều cấm kỵ: nếu bạn đã từng kết hôn, bạn không nên đội khăn voan nữa”, bà cho biết. Những cô dâu tái hôn cũng thường không mặc váy trắng, cầm hoa cưới hay diện váy dài. “Nhưng phụ nữ vẫn nghĩ ra được nhiều giải pháp vô cùng sáng tạo. Có người đội mũ, có người cài hoa lên tóc - miễn là không phải khăn voan”, Chrisman-Campbell cho biết.
Audrey Hepburn đội khăn trùm đầu màu hồng, ton-sur-ton với chiếc váy mini màu hồng nhạt của Givenchy, khi kết hôn với người chồng thứ hai - bác sĩ tâm thần người Ý, Tiến sĩ Andrea Dotti, vào tháng 01/1969 - Ảnh: Bettmann Archive/Getty Images
Trong lễ cưới lần hai năm 1964, Elizabeth Taylor diện một chiếc váy baby doll màu vàng rực bằng vải chiffon, tóc tết dài và điểm xuyết hoa. Trước đó, vào năm 1962, Audrey Hepburn lại nghiêm túc tuân thủ các quy tắc thời trang dành cho cô dâu tái hôn: cô nói lời thề nguyện với bác sĩ tâm thần người Ý - Andrea Dotti trong một chiếc váy mini màu hồng phấn của Givenchy, kết hợp với khăn trùm đầu bằng lụa. “Nếu bạn không cố tỏ ra đó là cuộc hôn nhân đầu tiên của mình, thì người ta sẽ dễ chấp nhận hơn”, Chrisman-Campbell cho biết thêm.
Bản phác thảo váy cưới của Angelina Jolie do Donatella Versace thiết kế, được thêu các bức vẽ của những đứa con cô, tháng 8/2014 - Ảnh: ABACA/Shutterstock
Phải đến thập niên 1980, kỳ vọng rằng cô dâu tái hôn nên “tiết chế” trong ăn mặc mới dần biến mất và những quy tắc khắt khe ấy trở nên lỗi thời. Một trong những ví dụ tươi vui nhất về một cô dâu kết hôn lần ba vẫn sẵn sàng ăn mừng theo phong cách đám cưới hoành tráng chính là Angelina Jolie. Trong lễ cưới với Brad Pitt năm 2014, Jolie chọn diện một chiếc váy lụa satin màu ngà cổ điển của Versace. Tuy nhiên, điểm nhấn thật sự lại nằm ở chiếc khăn voan: nó được thêu tay bằng những bức tranh đầy màu sắc do chính các con cô vẽ tặng.
“Cô ấy thực sự đã phá vỡ hoàn toàn quan niệm rằng khăn voan là biểu tượng cho sự khiêm nhường, trinh tiết hay e lệ”. Chrisman-Campbell nhận định, đồng thời cho rằng mức độ cá nhân hóa này đánh dấu một thời đại mới của hôn nhân hiện đại. “Ngày nay, nhiều gia đình đã kết hợp lại với nhau, nên con cái thường được tham gia vào lễ cưới làm cho lễ cưới ngày càng trở nên trọng đại hơn vì nó không chỉ là chuyện của hai người, mà là sự hòa hợp của hai gia đình”.
Việt An
(Lược dịch)