Có một cô Gà Mái nhỏ lông đỏ sống tại trang trại nọ. Suốt ngày cô đi loanh quanh trong sân kiếm tìm những chú giun đất béo ngậy cho đàn con nhỏ của cô.
Tranh: americanliterature.com
Giun càng béo tốt, con cô càng ăn khoẻ chóng lớn. Mỗi lần tìm được một con như thế, Gà Mái kêu lên “cục tác cục tác” gọi con. Tụi nhỏ chẳng mấy chốc xúm xít lại chờ mẹ mớm cho từng phần giun giòn ngọt. Làm mẹ mệt nhọc thế đấy!
Trong trang trại cũng có một con Mèo lười thường nằm ườn ngay trước cửa kho lương, chẳng bận tâm tên Chuột kế bên, để hắn muốn chạy đâu thì chạy. Cạnh kho có chuồng heo, bên trong có con Heo cũng chẳng màng sự đời, chỉ biến ăn ngủ mập thây.
Một ngày kia, Gà Mái ta tìm được một thứ gì nho nhỏ dài dài rất lạ. Suốt ngày quẩn quanh đào giun bới bọ, Gà Mái chắc mẩm đây cũng là thứ thịt mới mẻ nào đó ngon ngọt không kém. Cắn mẻ một miếng, Gà Mái chán nản nhận ra vị của nó chẳng có gì giống với sâu bọ, mặc dù mới nhìn qua thì nó cũng thon thon, dài dài.
Thế là cô ngậm thứ ấy trong mỏ đi hỏi hết con này tới con kia trong trang trại xem đó là cái gì. Sau một hồi, cô mới biết thứ cô ngậm là hạt lúa mì và một khi gieo xuống đất, nó sẽ sinh trưởng, mọc lên thành cây, trĩu hạt, rồi lấy hạt đó đi xay có thể làm thành bột, đem nướng lên thành bánh mì. Nghe tới đó, cô biết mình cần phải gieo hạt xuống đất ngay.
Nhưng mà cô bận kiếm ăn cho cả mình và bầy con rồi thì làm gì còn thời gian gieo trồng các thứ nữa. Thế là cô nhớ tới Heo, tới Mèo, tới Chuột, cả ba hẳn phải rảnh rang lắm, họ suốt ngày chỉ nằm ườn ra, hoặc chạy tới chạy lui phá đồ phá đạc. Thế là cô cất tiếng kêu: “Ai gieo hạt này được không?” Mèo rên: “Không phải tôi.” Heo ụt ịt: “Cũng không phải tôi.” Chuột chút chít: “Không phải tôi nốt.”
Gà Mái thở dài: “Được rồi, tôi sẽ làm vậy.” Rồi cô gieo hạt thật! Gieo xong cô lại đi làm những công việc mà mấy ngày hè nay cô vẫn hay làm như bới đất tìm giun mớm cho con chẳng hạn. Heo cứ ù lì mập thây. Mèo cứ ù lì mập thây. Chuột cũng ù lì mập thây. Trong khi cây lúa càng ngày càng cao lớn.
Đến ngày kia, Gà Mái sững sờ thấy cây lúa mì sao cao lớn quá đỗi, mấy hạt lúa hạt nào hạt nấy cũng săn chắc. Cô mừng rỡ hỏi: “Ai sẽ cắt lúa đây?” Mèo rên: “Không phải tôi.” Heo ụt ịt: “Cũng không phải tôi.” Chuột chút chít: “Không phải tôi nốt.”
Gà Mái thở dài: “Được rồi, tôi sẽ làm vậy.” Rồi cô gặt lúa thật! Cô lấy lưỡi liềm từ kho dụng cụ đem đi cắt hết các cây lúa. Chẳng mấy chốc, lúa ngả đầy trên sân chỉ còn chờ gom lại đem đập. Nhưng vừa lúc đó, đám gà con đói meo cất tiếng chíp chíp gọi mẹ thống thiết, cứ như thể chúng đã bị mẹ bỏ đói suốt nhiều tháng ròng.
Thật tội cho Gà Mái! Cô ta lóng ngóng nhìn ngang nhìn dọc. Phải làm sao đây khi lũ con đói lả trong khi lúa vẫn vương vãi đầy sân? Một lần nữa, cất lên giọng khẩn thiết, Gà Mái hỏi: “Vậy có ai đập lúa không?” Mèo nhếch mép: “Không phải tôi.” Heo bực dọc: “Cũng không phải tôi.” Chuột nghiến răng: “Không phải tôi nốt.”
Gà Mái nghe vậy chỉ biết cúi đầu cam chịu: “Được rồi, tôi sẽ làm vậy.” Và cô gom lúa đi đập thật! Nhưng tất nhiên trước đó cô phải cho con cô no bụng đã. Chưa kể cô còn phải ru bọn nó ngủ trưa. Khi cả đàn đã thiếp đi, cô mới rảnh tay ra ngoài sân đập lúa. Đập xong, cô hỏi: “Ai sẽ mang lúa đã đập xong đi đến cối xay đây?”
Như những lần trước mèo vẫn rên: “Không phải tôi.” Heo vẫn ụt ịt: “Cũng không phải tôi.” Và chuột vẫn chút chít: “Không phải tôi nốt.” Gà Mái không thể nói gì khác: “Được rồi, tôi sẽ làm vậy.” Và cô mang lúa đi xay thật!
Kéo bao lúa nặng một quãng đường xa, Gà Mái cuối cùng cũng đã tới được cối xay. Tại đó, cô nhờ người xay lúa xay hết cả bao vải cô vừa mang tới. Khi thợ xay trả lại cho cô bao bột mì trắng tinh tươm, Gà Mái phải tiếp tục kéo bao tải nặng về một chặng đường dài ơi là dài. Nhưng không để công sức mình phí hoài, cô bới được vài con giun béo ngậy dọc đường, thầm nghĩ đám con thơ có món để đánh chén rồi đây. Một công đôi việc! Bầy gà con lông vàng óng nhao nhao khi thấy mẹ về, đây là lần đầu bọn chúng nhớ và thương mẹ mình đến thế. Sau một ngày vận động mệt nhọc, Gà Mái đi ngủ sớm hơn thường lệ, khi bầu trời còn chưa chuẩn bị trình diễn tiết mục hoàng hôn đặc sắc vào chiều muộn - cũng là lúc cô thường đi ngủ.
Vì quá mệt mỏi nên cô Gà Mái muốn “nằm nướng” một chút đến trưa hôm sau. Song, cô lại bị đàn con kêu chiêm chiếp phá giấc nồng. Tuy mới tỉnh dậy mắt nhắm mắt mở, Gà Mái biết rõ hôm nay mình sẽ làm những gì - biến chỗ bột mì thành chiếc bánh thơm ngon.
Mặc dù chưa làm bánh lần nào, Gà Mái biết ai ai cũng có thể nướng bánh nếu làm theo đúng sách dạy nấu ăn. Thật ra cô biết mình hoàn toàn có đủ khả năng làm vậy. Thế là sau khi cho đám con ăn uống no nê và vệ sinh tươm tất, Gà Mái tìm đến Mèo, Heo, Chuột.
Vẫn tin rằng đám bạn trong trang trại phải giúp mình một chút gì đó, cô cất giọng: “Ai muốn làm bánh không nào?” Thật không may cho cô, hy vọng ngay lập tức bị dập tắt. Mèo vẫn rên: “Không phải tôi.” Heo vẫn ụt ịt: “Cũng không phải tôi.” Chuột vẫn chút chít: “Không phải tôi nốt.”
Gà Mái tiu nghỉu: “Được rồi, tôi sẽ làm vậy.” Và cô đem bột đi nướng bánh thật! Cảm thấy dường như mình phải làm hết tất cả mọi công đoạn, cô nghiêm chỉnh đeo tạp dề rồi đội mũ đầu bếp trắng tinh lên đầu. Đầu tiên là khâu nhồi bột, cô nhồi rất kỹ. Rồi tới khâu tạo hình, cô lấy ra sẵn khuôn bánh đã chuẩn bị, chia chỗ bột thành từng nắm nhỏ cho vào từng khuôn, xong đem tất cả đút vào lò nướng. Trong khi đó, Mèo cứ nằm ưỡn người cười meo meo. Gần cối xay gió, Chuột thích thú ngắm mình trong gương chải chuốt mải mê. Ở chuồng, Heo khục khịch đánh một giấc say sưa.
Thời khắc đáng mong chờ cũng đã tới. Cái hương bánh nướng ngào ngạt bốc ra từ lò nướng, phả vào trong gió thu mơn man khắp trang trại. Tất cả mọi con vật đều có thể ngửi thấy mùi thơm lừng. Còn cô Gà Mái hí hửng đi lục tục tới cái lò.
Nhìn bên ngoài trông điềm tĩnh đấy, nhưng bên trong, Gà Mái vui mừng khôn xiết, chỉ muốn nhảy cẫng lên múa hát. Không vui sao được khi cô đã tự tay làm nên kỳ tích thế này kia mà? Không có gì quá khi nói hôm đó cô là con vật sung sướng nhất trong trang trại. Tuy chưa biết liệu bánh mì ăn có ngon không, nhưng hãy cứ vui trước đã. Khi lấy ra mẻ bánh vàng ươm, giòn rụm, cô biết mình đã thành công.
Cầm bánh trên tay, Gà Mái buột miệng hỏi, như thói quen: “Ai sẽ ăn bánh đây?” Con nào trong trang trại cũng nhìn mẻ bánh mà thèm thuồng, chép chép miệng. Mèo bỗng kêu meo: “Tôi muốn ăn.” Heo ủn ỉn: “Tôi cũng muốn ăn.” Chuột réo lên chin chít: “Tôi cũng muốn luôn.”
Nhưng Gà Mái gáy to rõ: “Không, mấy người khỏi đi, chính tôi sẽ ăn.” Và cô ăn hết chỗ bánh thật!
Huỳnh Trọng Nhân
(Lược dịch)