Chuyện kể có người nông dân nọ sở hữu hai căn nhà - một căn ở cùng gia đình vào mùa hè, và một lán nhỏ ở vào mùa đông chỉ có một lò sưởi.

Tranh: Vika_Glitter / pixabay
Ngày kia, người nông dân quyết định ngủ một mình trong lán nhỏ. Đó là một đêm sáng trăng và bởi trằn trọc mãi mà không vào giấc, ông ta mở mắt thao láo nhìn sang góc tường. Bất ngờ một bóng ma từ dưới trồi lên, lê từng bước nặng nhọc trên nền nhà, tạo ra tiếng leng keng như vác theo túi tiền xu. Hồn ma tiến thẳng về phía nông dân. Ông chắp tay nguyện cầu: “Cầu Thần Chur phù hộ!” (một vị thần dân gian của Nga) Nhờ vậy mà ông ta mới an toàn.
Hồn ma nhẹ nhàng lướt qua trước mặt nông dân, ra khu vườn, rồi bỗng dừng lại hồi lâu, xong lại quay trở vào căn nhà. Một lần nữa, người nông dân chắp tay, lắp bắp: “Cầu Thần Chur phù hộ!” Ngay lúc đó, con gà trống trong vườn kêu lên một tiếng, hồn ma ngay lập tức lặn xuống nền nhà.
Ông nông dân đem câu chuyện đáng sợ trên kể với người thân. Cả gia đình nghĩ ngợi hồi lâu, rồi quyết định tham vấn “lão thông thái” trong vùng. Hôm sau, cả nhà đến gặp lão ta và kể hết đầu đuôi cho lão nghe.
Lão thông thái gật gù: “Ồ, nhà ngươi lỡ mất cơ hội ngàn vàng rồi.”
“Cơ hội nào thưa ngài?”
“Cơ hội nhận lấy kho báu chứ gì nữa.”
“Thật vậy ạ?”
“Chính xác.”
“Vậy làm cách nào để có được kho báu thưa ngài?”
“Nghe ta nói đây. Khi hồn ma trồi lên khỏi nền nhà, cứ để nó tiến lại gần ngươi. Khi nó chỉ còn cách ngươi hai bước, lấy hai lòng bàn tay ôm đầu nó lại 3 lần, mỗi lần hô to: “Amen! Amen! Hãy đổ rạp xuống cho ta xem!”” Tối đó, nông dân làm theo những gì đã dặn. Đoạn đọc xong câu thần chú lần thứ ba, hồn ma tan đi đâu mất, để lại cả núi đồng xu. Tổng giá trị tất cả các đồng ấy lên đến 250 rúp!
Một câu chuyện khác kể rằng có tên nông nô thường ngủ trong căn chòi trống huơ trống hoác. Mỗi lần hắn chuẩn bị chợp mắt, một con mèo vàng cam không biết từ đâu nhảy đến trước mặt hắn, rồi chạy tán loạn quanh căn chòi. Màu lông nó chói mà ánh lên như vàng. Mỗi khi đuôi nó chạm bất cứ bề mặt cứng nào, vài tiếng leng keng như mấy đồng bạc lẻ lại vang lên.
Vậy là hắn tìm đến “lão thông thái” kể hết đầu đuôi câu chyện. Lão ta nói: “Nắm lấy đuôi con mèo, và lúc nó gần rút đuôi khỏi tay, hô lớn ba lần: “Amen! Amen! Hãy đổ rạp xuống cho ta xem!”” Tên nông nô nghe theo. Tối đó, hắn bắt đuôi con mèo, hô thần chú ba lần, rồi con mèo đổ rạp xuống thật, biến thành các đồng vàng 5 rúp!
Có đám nông nô ở một làng khác nữa nghe được câu chuyện truyền miệng từ xa xưa và có người tận mắt chứng kiến cứ mỗi mùa xuân đến, khi tuyết đã tan đi, mưa quay trở lại, một cái lỗ ở trên đồng cỏ hoang vu lại đầy nước, có con vịt không biết từ đâu ra mải bơi trong đó.
Mỗi lần bị đuổi đi, nó đều quay trở lại không lâu sau. Nhiều kẻ cố giết nó, nhưng không hiểu sao nó luôn thoát khỏi lưỡi hái tử thần. Cứ mỗi dịp Lễ Thánh John, nếu thời tiết hanh khô, người ta có thể thấy ánh nến lập loè toả ra từ trong lỗ, còn nếu thời tiết ẩm ướt hơn, người ta lại thấy con vịt bơi trong đó.
Đám nông nô họp bàn nhau rồi kết luận hẳn có kho báu quý giá nào đó đang được giấu trong hố kia và sẵn sàng đào nó lên. Cả bọn hì hục đào bới tới khi xẻng chạm phải một cái vạc lớn, nhưng lại không tìm được gì bên trong.
Đoạn cả bọn kéo nhau hỏi lão thông thái. Lão nói: “Đến tối Lễ Thánh John, các ngươi hãy dùng xẻng mà đào hố, vừa đào vừa hô tên thần Chur. Khi xẻng các ngươi chạm đến vạc, lập tức kêu “Amen!” 3 lần rồi cứ tiếp tục đào, châu báu sẽ tự hiện ra.”
Cả bọn nông nô răm rắp làm theo lời lão và đào được cả một vạc toàn là đồng vàng thật. Chúng chia chác nhau và nhờ số tiền ấy mà ai cũng trở thành thương nhân với khối tài sản kếch xù. Về sau cả bọn kéo nhau rời làng lên thành phố mà buôn bán.
Huỳnh Trọng Nhân
(Lược dịch)