Tào Tháo (155-220) thời Tam Quốc không chỉ là nhà chính trị giỏi quản việc nước, mà còn là nhà quân sự đa mưu túc trí, không ít lần điều binh khiển tướng trên trận mạc.
Ảnh: zh.lovepik.com
Một ngày hè nóng bức, Tào Tháo dẫn binh đoàn đến giao tranh với tên lãnh chúa Trương Tú. Ánh nắng như lửa đốt mà bầu trời lại không một gợn mây.
Binh sĩ nhấc từng bước chân mệt nhọc trên cung đường khúc khuỷu quanh sườn núi. Rừng rậm và đất đá nóng hổi khiến ai nấy cũng đều thấy ngột ngạt. Đến giữa trưa, quần áo ai cũng thấm đẫm mồ hôi, từng bước hành quân vì vậy mà càng chậm chạp. Vài binh sĩ thể trạng không được tốt còn bất tỉnh nhân sự.
Tào Tháo thấy tốc độ hành quân như vậy không ổn, lo lắng cơ hội đánh thắng tên lãnh chúa ngày càng vụt khỏi tầm với. Nhưng làm sao binh sĩ có thể hành quân nhanh hơn được đây?
Thế là ông cho mời người dẫn đường sang một bên hỏi nhỏ rằng liệu có nguồn nước nào gần đây không. Người dẫn đường e dè lắc đầu, nói con suối gần nhất cũng ở sườn núi bên kia, cả đoàn phải vòng một quãng khá xa khỏi đoạn đường đang đi mới tới được. Tào Tháo hiểu thời gian không cho phép cả đoàn đi xa đến thế.
Nghĩ một lúc, ông dặn riêng người dẫn đường: “Ngươi đừng nói ai nghe điều này cả. Ta sẽ nghĩ cách.” Ông biết kêu gọi binh sĩ nhanh chân lên cũng chẳng ích lợi gì. Nhưng rồi bất ngờ một ý tưởng loé lên. Ông giật dây cương cho ngựa chạy lên đầu đoàn quân rồi quay ngược lại hô to: “Hỡi các binh sĩ, ta hay tin gần đây thôi có một rừng mận sai quả. Quả nào cũng to tròn, căng mọng cả. Các ngươi hãy gắng sức đi thật nhanh qua khoảng đồi núi này là tới chỗ rừng mận ấy mà thôi.”
Nghe tới mận, cả đoàn binh đều thèm nhỏ dãi. Nghĩ về vị ngọt ngọt chua chua, ai nấy cũng đều có cảm tưởng đầu lưỡi họ nếm được mận vậy. Thế là đoàn binh phấn chấn lên hẳn, tự động đi đều bước băng băng qua khu rừng bên sườn núi mà tiến nhanh về phía trước.
Đây là câu chuyện trong “Thế thuyết tân ngữ” (tạm dịch: “Chuyện mới kể về thế giới”) của nhà văn Lưu Nghĩa Khánh (403-444) sống thời Nam-Bắc Triều (420-589). Từ điển tích trên mà người Trung Quốc mới có thành ngữ “vọng mai chỉ khát” hay “nhìn thấy mận mà đánh tan cơn khát”, tức tưởng tượng ra giải pháp để xoa dịu đi cái bức bối tạm thời.
Huỳnh Trọng Nhân
(Lược dịch)