Bộ Giáo dục Philippines vừa đính chính con số gần 19 triệu người “mù chữ chức năng” theo khảo sát năm 2024 bao gồm nhiều nhóm tuổi khác nhau chứ không chỉ có học sinh tốt nghiệp cấp trung học.
Văn phòng Bộ Giáo dục Philippines - Ảnh: gmanetwork.com
Trong một thông cáo, Ronald Mendoza, Phó Bộ trưởng Bộ Giáo dục Philippines, cho biết dữ liệu từ “Khảo sát trình độ văn hoá chức năng, giáo dục, và truyền thông” (FLEMMS) được Cơ quan Thống kê Philippines (PSA) trình bày trước Thượng viện đầu tháng 5 thực tế cho thấy 18,9 triệu người trong độ tuổi 10-64 bị “mù chữ chức năng”. Điều đó có nghĩa những người này có thể đọc, viết, tính toán nhưng không hiểu họ đang đọc gì, viết gì, và tính toán để làm gì, bất kể trình độ văn hoá của họ ra sao.
Mendoza cho biết trong năm học 2024-2025, tổng số học sinh trung học cấp 2 và cấp 3 chỉ khoảng 11,6 triệu em “nên không thể nói 18,9 triệu người mù chữ đều là các em học sinh trung học tốt nghiệp được”. Ông cũng chỉ ra PSA gần đây đã thay đổi định nghĩa “trình độ văn hoá căn bản và chức năng”, vì vậy mà tiêu chuẩn biết chữ cũng đã được nâng cao hơn so với trước.
Mendoza giải thích chi tiết: “Trước đây, các em 5 tuổi trở lên được xem là biết chữ ở mức cơ bản nếu có thể đọc được, viết được; còn các cá nhân độ tuổi 10-64 được xem là có trình độ văn hoá chức năng nếu: (1) họ có thể đọc, viết, tính toán; (2) họ hiểu được những gì đã đọc, viết, tính được; (3) ít nhất tốt nghiệp cấp 3 đối với chương trình giáo dục cơ bản hay cấp 2 với chương trình K-12. Năm 2024, các tiêu chuẩn trình độ văn hoá được điều chỉnh khắt khe hơn. Mức biết chữ cơ bản giờ bao gồm đọc, viết, và hiểu những gì đã đọc và viết cộng với tính toán. Còn trình độ văn hoá chức năng giờ gồm biết đọc, biết viết, biết tính và hiểu những gì mình làm.”
Vì những thay đổi trên mà Mendoza cho rằng tỷ lệ biết chữ toàn quốc đã giảm sút. Theo ông, tỷ lệ biết chữ cơ bản và trình độ văn hoá chức năng của người Philippines lần lượt là 95,1% và 93,1% trước khi có thay đổi và trượt xuống 90,0% và 70,8% sau khi các tiêu chí hiểu biết được điều chỉnh. Ông biện giải: “Chiếu theo những tiêu chí mới, tỷ lệ người có trình độ văn hoá chức năng chỉ còn 70,8%, tức cứ 10 người Philippines chỉ khoảng 7 người hiểu biết sâu, có khả năng nắm bắt, sử dụng thông tin hiệu quả trong cuộc sống thường nhật.”
Khi FLEMMS 2024 được công bố, Sonny Angara - Bộ trưởng Giáo dục - lặp lại cam kết của Bộ là đảm bảo tất cả công dân đều sẽ biết chữ ở mức độ chức năng. Ông phát biểu: “Bộ sẽ không để bất kỳ người học nào tụt lại phía sau về mặt đọc hiểu. Kết quả FLEMMS mới đây về trình độ văn hoá chức năng nêu bật điều chúng tôi đã nhận thức từ lâu - trình độ văn hoá phải là trọng tâm trong cải cách giáo dục. Đảm bảo từng học sinh Philippines đều đạt mức biết chữ chức năng chính là nhiệm vụ chúng tôi đã cam kết sẽ thực hiện vì các cử tri.”
Trợ lý Ban Chương trình học và Giảng dạy thuộc Bộ Giáo dục Philippines Jerome Buenviaje gần đây nhấn mạnh phát triển năng lực học hiểu là nhiệm vụ cần kíp, phải thực hiện ngay từ bậc tiểu học mới có thể giải quyết vấn nạn mù chữ chức năng tại Philippines. Nhưng Buenviaje cũng cho rằng đẩy lùi mù chữ chức năng không phải là nhiệm vụ của riêng DepEd bởi não trạng này có thể do các tác nhân khác, như suy dinh dưỡng chẳng hạn, gây ra.
Huỳnh Trọng Nhân
(Lược dịch)