Theo “One Big Beautiful Bill” (tạm dịch: “Đạo luật to lớn, đẹp đẽ”) của Donald Trump, khoản vay học phí của sinh viên kiến trúc tại Mỹ sẽ giảm mạnh vì bằng kiến trúc không còn là “bằng chuyên môn”.

Ảnh: dezeen.com
Nội dung đạo luật nêu rõ bắt đầu từ ngày 01/7/2026, cơ chế cho sinh viên vay học phí sẽ thay đổi, với hạn mức được quy định theo việc chuyên ngành đang học có được xem là “ngành chuyên môn” hay không.
Bằng kiến trúc không còn là “bằng chuyên môn”
Các kỹ sư, y tá, kế toán viên giờ đây không còn nhận được “bằng cấp chuyên môn” sau khi hoàn thành chương trình đại học. Viện Kiến trúc sư Hoa Kỳ (AIA) cực lực phản đối động thái này từ chính quyền Trump. Thông cáo từ tổ chức này có đoạn: “Viện Kiến trúc sư Hoa Kỳ phản đối mạnh mẽ bất cứ đề xuất, chính sách nào không công nhận kiến trúc là một ngành nghề chuyên môn, đặc biệt là trong vấn đề xem xét cho sinh viên vay học phí.”
Thông cáo còn ghi: “Phải mất nhiều năm tôi luyện, trải qua các kỳ thì gắt gao, cũng như quy trình cấp giấy phép hành nghề nghiêm ngặt, sinh viên đủ năng lực mới nhận được danh hiệu “kiến trúc sư”. Loại nó khỏi danh sách ngành chuyên môn là đang phỉ báng năng lực, tiêu chuẩn hành nghề, và tâm huyết dành cho nghề này.”
Mức trần vay học phí cho sinh viên kiến trúc chỉ là 20.500 USD
Kế hoạch Hỗ trợ Trả nợ Học phí (RAP), chương trình thay thế cơ chế cho vay học phí trước kia, giới hạn mức trần cho vay đối với sinh viên “bằng cấp chuyên môn” ở 50.000 USD và sinh viên “không có bằng cấp chuyên môn” ở 20.500 USD.
Nội dung đạo luật ghi: “Bắt đầu từ ngày 01/7/2026, mức cho vay “trực tiếp, không trợ cấp” đối với sinh viên khuông thuộc nhóm có bằng cấp chuyên môn được giới hạn ở 20.500 USD/năm hay một khoảng thời gian tương đương; và 50.000 USD/năm hay một khoảng thời gian tương đương đối với sinh viên thuộc nhóm có bằng cấp chuyên môn.” AIA tin luật trên nếu áp dụng sẽ kéo lùi đáng kể số lượng sinh viên chọn theo ngành kiến trúc.
Kéo lùi số sinh viên theo học ngành kiến trúc
AIA cho biết sẽ vận động hành lang để lật ngược đạo luật của chính quyền Trump. Theo thông cáo từ AIA: “Hạ mức trần cho vay học phí sẽ kéo lùi số lượng sinh viên muốn theo đuổi bằng cấp này, tác động tiêu cực đến lĩnh vực kiến trúc tại Mỹ.”
AIA hứa hẹn: “Chúng tôi sẽ tích cực làm việc với giới hoạch định chính sách để vai trò và vị thế đặc biệt quan trọng của kiến trúc sư được luật pháp liên bang nhìn nhận thật đúng mực. Chúng tôi cam kết bảo vệ phẩm giá và đức hạnh của nghề kiến trúc đến cùng.”
Trong nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của mình, Trump chú trọng hơn đến các vấn đề kiến trúc. Ngay ngày đầu nhậm chức, ông đã ký sắc lệnh thúc đẩy xây dựng, bảo tồn “các kiến trúc cổ điển”. Gần đây, ông cho phá dỡ Cánh Đông của Nhà Trắng để có chỗ xây phòng khiêu vũ. Ông còn đề xuất xây cổng mừng chiến thắng tại Thủ đô Washington DC kỷ niệm 250 năm thành lập nước Mỹ vào năm 2026.
Huỳnh Trọng Nhân
(Lược dịch)